Scandinavië Instituut

ijsland

Foto: Strokkur

Algemene info

Oppervlakte: 103.000 km2 
Hoofdstad: Reykjavík 
Bevolking: 336.000 mensen (2016) Officiële voertaal: IJslands 
Munteenheid: IJslandse Kroon (ISK) Nationale feestdag: 
Tijdzone: GMT -1 
Landsgrenzen: geen

Vlag

links

Wil je verder lezen en kijken over IJsland? Dan hebben we hebben de volgende tips: 



Korte geschiedenis

De geschiedenis van IJsland gaat terug tot de 9e eeuw toen Noormannen en Celtics (Ieren en Schotten) voet aan wal zetten op IJsland. Archeologische vondsten bij Stöðvarfjörður bewijzen dat het zelfs rond het jaar 800 moet zijn geweest dat de eerste avonturiers het eiland ontdekten. Reiziger Ingólfr Arnarson is de eerste reiziger waarvan officieel duidelijk is dat hij, tezamen met zijn vrouw en andere familieleden, zich permanent vestigde op IJsland. Hij was daarmee formeel de eerste bewoner van het eiland en stichter van de plaats Reykjavík in 874. De komst van anderen naar IJsland zorgde ervoor dat in 930 een parlement werd opgericht, een voorloper van de huidige Althingi (in het IJslands: Alþingi). Het is daarmee het oudste parlement ter wereld.

In 1262 werd een convenant tussen IJsland en Noorwegen getekend (in het IJslands: Gamli sáttmáli), waarmee IJsland onder Noors gezag kwam. Toen Noorwegen (en dus IJsland) met Denemarken en Zweden terecht kwam in de Unie van Kalmar, werd IJsland onder Deens bestuur geplaatst. Deze Unie was gevormd onder leiding van koningin Margareta I van Denemarken. De Unie van Kalmar viel uiteen door het uitroepen van de onafhankelijkheid door Zweden in 1521. In 1535 werd Christian III koning van Denemarken. Als lutheraan voerde hij de godsdienst per decreet in, in Denemarken, Noorwegen en de Faeröer Eilanden, maar liet IJsland nog ongemoeid. Tot dat moment was IJsland rooms-katholiek. Door onder andere buitenlandse invloeden en de dood van de katholieke bisschoppen werd IJsland in 1550 alsnog luthers.

Tussen 1602-1874 gold het zogenoemde Deens-IJsland-Handelsmonopolie. Denemarken had volledige controle over IJsland, belangrijke handelsposten en havens. Mede hierdoor kreeg de IJslandse Onafhankelijkheidsbeweging (in het IJslands: Sjálfstæðisbarátta Íslendinga) steeds meer voet aan de grond en leidde tot een akkoord tussen Denemarken en IJsland in 1918 waarin IJsland niet langer wingewest was, maar een land binnen het koninkrijk Denemarken.de basis hiervoor was al gelegd in 1904. IJsland was tussen 1918-1944 een koninkrijken had een personele unie met Denemarken. Staatshoofd was koning Kristján X (1870-1947). Het land had tussen 1941-1944 een regent en werd in 1944 een onafhankelijke staat.