Scandinavië Instituut

Grienden op de Faeroër

Grienden op de Faeroër

Vorige week las ik in de krant dat demonstranten het standbeeld van de Kleine Zeemeermin in de Deense hoofdstad Kopenhagen hadden besmeurd (1). Het karakteristieke beeld van de vrouw was rood geverfd. Op de kade, voor het beeld, had men -eveneens in het rood- geschreven: “Denemarken verdedigt de walvissen van de Faeröer!”. Met deze actie wilden de demonstranten protesteren tegen de walvisvaart. Over de actie van deze demonstranten zullen de meningen verdeeld zijn, maar het biedt wel een gelegenheid om eens nader in te zoomen op de walvisvaart op deze eilandenarchipel.

De Faeröer Eilanden hebben een lange traditie van walvisjacht die ver teruggaat in de geschiedenis. Uit archelogische vondsten is gebleken dat men 1200 jaar geleden al aan walvisvaart deed. Onderdeel van die walvisvaart is de jaarlijkse jacht op grienden (in het Faeröers genoemd: Grindadráp). De Grindadráp is teruggevonden uit een wetboek van 1298.

De jacht is dus een eeuwenoude jacht waarbij de lokale bevolking er met boten op uit trekt om de walvissen te vangen. Dit begint vaak in de maand mei loopt door tot in de zomermaanden. De vangst heeft niet als doel om producten voor de verkoop binnen te halen, maar wordt verdeeld onder de lokale bevolking via een systeem waarbij toedeling zo eerlijk mogelijk geschiedt. Het vlees en de blubber maken deel uit van de lokale eetcultuur, zo stellen inwoners. Mogelijk ligt de jacht en de manier van verdeling van de vangst gelegen in de situatie dat er weinig bebouwing mogelijk is op de Faeröer Eilanden.

In 1915 ging het gruwelijk mis, toen boten van de lokale bevolking kapseisden en er 15 mannen omkwamen. Die ramp heeft toen diepe wonden geslagen en dat laat een herdenkingsmonument nog zien.

Bepaald niet iedereen is het met de walvisvaart eens. Dierenrechtenorganisaties verzetten zich al geruime tijd tegen de jacht. Ze doen dit door met schepen naar de Faeroër Eilanden te varen en pogingen om de jacht te verstoren. Het lijkt waarschijnlijk dat de bekladdingen van de Kleine Zeemeermin ook het werk zijn van dierenrechtenactivisten. De wetgeving is in 2015 herzien en aangescherpt. Tórshavn laat dan ook weten dat de jacht in overeenstemming met de internationale wet en wereldwijd erkende principes van duurzame ontwikkeling verloopt.

Duidelijk is wel dat beide groeperingen lijnrecht tegenover elkaar staan. Dat de jacht een slechte reputatie heeft is wel te begrijpen. Het ziet er tamelijk bloedig en ongecultiveerd uit op foto’s en filmpjes. Voor Denemarken is dat een dilemma. Enerzijds wil de regering de lokale cultuur van de Faeroër Eilanden respecteren. Bovendien heeft het land een zeer hoge mate van autonomie en zelfbestuur. Anderzijds wil het land niet bekend staan als natie die barbarisme toestaat (2).

Het is dan ook niet te verwachten dat dit debat dit jaar zal worden afgerond. De activisten hebben met het bekladden van de Kleine Zeemeermin alvast een voorschot genomen op het debat van deze zomerperiode. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Bron:
(1): http://www.ad.nl/buitenland/wereldberoemde-deense-zeemeermin-besmeurd-met-rode-verf~a61e2de5/
(2): http://www.icenews.is/2017/05/07/annual-pilot-whale-killings-in-the-faroe-islands-an-ongoing-debate/#axzz4j1daAKFQ

Geef een reactie