Scandinavië Instituut

IJslandse nieuwe!

IJslandse nieuwe!

Grote verassing van het EK Voetbal is IJsland. Tegen alle verwachtingen in versloeg de IJslandse voetbalploeg Engeland in de achtste finale. Helaas voor het land kwam er een eind aan de opmars in de wedstrijd tegen Frankrijk. Met opgeheven hoofd ging de ploeg ten onder en verloor met 5-2. Voor die wedstrijd waren tienduizenden IJslanders naar het Stade de France in Parijs gekomen. Een van hen was Guðni Jóhannesson, de man die net gekozen is als president van het land. Hij koos er bewust voor om niet naar een VIP-box te gaan, maar tussen zijn landgenoten te gaan zitten om de nationale ploeg aan te moedigen. Hoewel onze grote landelijke dagbladen wel over hem bericht hebben, kan ik me voorstellen dat dit alsnog de vraag doet oprijzen wie deze man eigenlijk is. Wat hebben we wellicht gemist tussen de Brexit en het EK Voetbal door?

Guðni Th. Jóhannesson (1968) is getrouwd met de Canadese Eliza Reid en vader van vier kinderen. Hij studeerde geschiedenis en politicologie en promoveerde in 2003 aan de Queen Mary University of London. Tot aan zijn verkiezing als nieuwe IJslandse president doceerde hij moderne IJslandse geschiedenis aan de Universiteit van IJsland. Jóhannesson heeft vrijwel geen politiek-bestuurlijke ervaring. Hij was veelal commentaar bij maatschappelijke gebeurtenissen voor kranten en actualiteitenprogramma’s op thema’s als de bankencrisis en Kabeljouwoorlogen. Dat hij zich kandideerde voor deze verkiezingen was om die reden wel een verassing. Toch was vanaf het begin duidelijk dat hij, als onafhankelijke kandidaat, een goede kans zou maken om zittend president Grimsson op te volgen. Al was het maar vanwege de bankencrisis en de Panama Papers waardoor menig IJslands politicus in de problemen kwam. Eind juni jl. won Jóhannesson de presidentverkiezingen met 39,1% van de stemmen. De andere kandidaten waren zakenvrouw Halla Tómasdóttir die 27,9% haalde, schrijver en milieuactivist Andri Snær Magnason haalde 14,3%, voormalig minister-president Davíð Oddsson kreeg 13,7% en vrachtwagenchauffeur Sturla Jónsson  wist 3,5% van de stemmen binnen te slepen[1].

Jóhannesson kondigde aan de periode tot aan de officiële opvolging van Grimsson te willen gebruiken om zich te verdiepen in zijn nieuwe rol en taken als president. Hoewel de functie van president in IJsland vooral een ceremonieel karakter kent, lijkt het een verstandige keuze van Jóhannesson. Immers, er zullen nog voldoende uitdagingen op het pad van de nieuwe president komen. De parlementsverkiezingen staan gepland voor aanstaande september en daaropvolgend zal er een nieuwe regering geformeerd moeten worden. En hoewel de IJslandse economie weer is opgekrabbeld na de diepe crisis van 2008[2], zijn er nog wel een paar uitdagingen. Wat te denken van de gevolgen van een zogenoemde Brexit? IJsland zal, samen met anderen, vorm moeten geven aan de samenwerking van het Verenigd Koninkrijk mochten zij in de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) terecht willen komen. Guðni Jóhannesson zal bij al deze ontwikkelingen zijn kennis van de geschiedenis hard nodig hebben om de belangen van het vulkanische land te kunnen behartigen.

Deze column is geschreven door Frank S. Visser (1987), bestuursvoorzitter van het Scandinavië Instituut. Visser publiceert diverse columns en opinieartikelen en doet dat uitsluitend op persoonlijke titel.

[1] Bron: http://icelandreview.com/news/2016/06/27/gudni-th-johannesson-elected-president-iceland. Laatstelijk bijgewerkt op 27 juni 2016. Geraadpleegd op 2 juli 2016

[2] Bron: http://www.nrc.nl/nieuws/2016/06/28/wat-weet-jij-van-de-verrassendste-kwartfinalist-van-dit-ek. Laatstelijk bijgewerkt op 28 juni 2016. Geraadpleegd op 2 juli 2016

Geef een reactie